Nội dung bài viết
Những cơn đau nhức sâu trong vùng bẹn và mông bùng phát về đêm là nỗi ám ảnh khiến người bệnh thoái hóa khớp háng mất ngủ triền miên. Điều chỉnh tư thế nằm kết hợp kỹ thuật kê gối đúng trục giải phẫu giúp giải phóng áp lực ổ khớp tức thì.
Tại sao cơn đau thoái hóa khớp háng thường tăng nặng vào ban đêm?
Thoái hóa khớp háng (coxarthrose) là tình trạng lớp sụn bọc đầu trên xương đùi và ổ cối xương chậu bị bào mòn dần theo thời gian, kèm theo phản ứng viêm màng hoạt dịch và hình thành các gai xương quanh rìa khớp. Vào ban ngày khi đi lại vận động, cơn đau thường xuất hiện ở vùng nếp bẹn, mặt ngoài mông và lan dọc xuống mặt trước đùi đến khớp gối.
Các chuyên gia vật lý trị liệu và cơ xương khớp giải thích hiện tượng đau tăng về đêm xuất phát từ ba cơ chế chính. Thứ nhất, vào ban đêm nồng độ hormone kháng viêm tự nhiên của cơ thể là cortisol giảm xuống mức thấp nhất trong ngày. Thứ hai, sự bất động kéo dài khi ngủ làm ứ trệ tuần hoàn tĩnh mạch và tăng áp lực dịch viêm bên trong bao khớp háng.
Kỹ thuật kê gối chuẩn giải phẫu cho tư thế nằm ngửa và nằm nghiêng
Theo khuyến nghị của Hội đồng Chuyên gia Vật lý trị liệu, tư thế tối ưu nhất để giảm tải hoàn toàn cho cả hai khớp háng là tư thế nằm ngửa trên một tấm nệm có độ đàn hồi nâng đỡ trung bình – cứng. Để triệt tiêu lực căng của cơ thắt lưng chậu kéo ghì vào ổ khớp khi duỗi thẳng chân, người bệnh hãy đặt một chiếc gối mềm kê ngay bên dưới hai khoeo chân (đầu gối hơi gập nhẹ khoảng 15 đến 20 độ), giúp bao khớp háng được thả lỏng ở vị trí trung gian thoải mái nhất.
Trong trường hợp người bệnh có thói quen nằm nghiêng mới ngủ được, nguyên tắc bất di bất dịch là phải nằm nghiêng về bên khớp háng lành (để khớp háng bị đau hướng lên phía trần nhà, tránh bị sức nặng cơ thể đè ép).
Những tư thế cần tuyệt đối tránh và bài tập giãn cơ nhẹ trước giờ ngủ
Người mắc thoái hóa khớp háng hoặc viêm bao hoạt dịch mấu chuyển lớn cần tuyệt đối tránh tư thế nằm sấp khi ngủ. Khi nằm sấp, cổ cần phải vẹo sang một bên, vùng cột sống thắt lưng bị ưỡn quá mức (hyperlordosis) và hai khớp háng bị ép vào tư thế xoay bất lợi suốt nhiều giờ, khiến buổi sáng thức dậy khớp bị cứng đờ rất khó bước xuống giường.
Để chuẩn bị cho một giấc ngủ sâu không đau nhức, trước khi lên giường khoảng 30 phút, người bệnh tại Việt Nam có thể tắm nước ấm hoặc chườm ấm nhẹ vùng quanh khớp háng trong 15 phút để làm giãn các bó cơ mông và cơ đùi đang co thắt bảo vệ. Kết hợp thực hiện vài động tác đạp xe nhẹ nhàng trên không trung khi nằm ngửa trên giường sẽ giúp dịch khớp tiết ra bôi trơn đều bề mặt sụn, mang lại cảm giác êm dịu suốt đêm.
