Nội dung bài viết
Phân tích về cơ chế thực thi Nghị quyết 37/2026 của Quốc hội, các chuyên gia pháp lý và đại biểu Quốc hội nhấn mạnh cần phân định rạch ròi giữa chính sách khoan hồng với việc dùng tiền mua sự miễn trừ trách nhiệm hình sự.
Cảnh báo tư tưởng lệch lạc cứ nộp tiền là thoát trách nhiệm hình sự
Tại hội thảo chuyên đề về nộp tiền khắc phục hậu quả trong các vụ án kinh tế nhằm hài hòa giữa nghiêm trị và khoan hồng diễn ra sáng 30/10 tại Hà Nội, các chuyên gia hình sự và nhà lập pháp đã mổ xẻ sâu sắc cơ chế áp dụng Nghị quyết số 37/2026 của Quốc hội. Nghị quyết đặc thù này chính thức có hiệu lực thi hành trong thời hạn 3 năm kể từ ngày 1/9/2026.
Tuy nhiên, PGS.TS, Đại tá Đỗ Cảnh Thìn, Phó Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống. Ông nhấn mạnh cơ quan tiến hành tố tụng phải vạch rõ ranh giới pháp lý giữa sự khoan hồng giảm nhẹ với việc tha bổng vô điều kiện.
Cởi trói tâm lý sợ sai cho cán bộ công tâm nhưng chặn đường vụ lợi
Từ góc nhìn của cơ quan lập pháp, Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, chỉ rõ mục đích cốt lõi của Nghị quyết 37 là phá bỏ tâm lý trì trệ, làm nhiều sai nhiều, không làm không sai đang đè nặng lên đội ngũ cán bộ, công chức và doanh nhân. Thực tế thời gian qua có không ít trí thức trình độ cao, phó giáo sư, tiến sĩ.
Bên cạnh đó, Nghị quyết 37 cũng thiết lập lá chắn loại trừ trách nhiệm hình sự (không coi là tội phạm) đối với những cá nhân gây thiệt hại do rủi ro khách quan khi tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ. Dù vậy, ông Phạm Văn Hòa cảnh báo cơ quan thực thi phải giám sát cực kỳ chặt chẽ để không ai có thể lợi dụng chính sách này nhằm hợp thức hóa hành vi tham nhũng theo tư tưởng hy sinh đời bố.
Kiến nghị lượng hóa tỷ lệ khắc phục thiệt hại cho đồng phạm giúp sức
Một khoảng trống pháp lý gây nhiều lúng túng trong thực tiễn xét xử hiện nay được luật sư Trần Tuấn Anh chỉ ra là việc thiếu vắng định mức tỷ lệ nộp tiền cụ thể. Sau khi quy định nộp lại 3/4 tài sản để thoát án tử hình ở tội Tham ô tài sản và Nhận hối lộ không còn phù hợp do hai tội danh này đã bãi bỏ hình phạt tử hình.
Đơn cử trong một vụ án doanh nghiệp trốn thuế 1 tỷ đồng, khi giám đốc và kế toán trưởng đã bỏ tiền túi nộp khắc phục đủ 100% số tiền 1 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước, các nhân viên kế toán làm công ăn lương bị truy tố với vai trò đồng phạm giúp sức sẽ không còn khoản thiệt hại nào để nộp nhưng vẫn cần tình tiết giảm nhẹ. Do đó, giới luật sư kiến nghị sớm luật hóa ngưỡng định lượng cụ thể.
